Lektor jako funkcja w zgromadzeniu liturgicznym

 

Lektor

Z niższych święceń lektorat był stopniem najstarszym i naj­bardziej rozpowszechnionym. Początkowo istniał w Kościele zwy­czaj synagogalny i czytać mógł każdy, kto posiadał tę umiejętność. Spośród czytających wybierano osoby najbardziej godne tej funkcji liturgicznej i udzielano im odpowiednich święceń. Od czasów Tertuliana i św. Cypriana lektorów zaliczano do stanu duchownego. Do funkcji tej wybierano mężczyzn lub młodzieńców. Do ich obo­wiązków należały najpierw wszystkie czytania przy służbie Bożej, także Ewangelia.

Na Wschodzie chrześcijańskim lektorat, co do istotnych obo­wiązków, utrzymał się do naszych czasów na pozycji pierwotnej. Na Zachodzie tymczasem od V wieku zaczął tracić na znaczeniu. Jego funkcję przejęły wyższe stopnie: subdiakon czytanie epistoły, a diakon czytanie Ewangelii. Lektorat natomiast, podobnie jak późniejsza tonsura, pozostał wstępnym stopniem w karierze du­chownej. Od czasów papieża Grzegorza Wielkiego lektorami w Rzymie byli po większej części chłopcy i młodzieńcy, jako prze­znaczeni do stanu duchownego. Niekiedy powierzano im jeszcze czytania służby Bożej i inne drobne posługi.

W średniowieczu kandydatów do lektoratu poddawano egza­minom. Następnie wprowadzano w urząd w czasie nabożeństwa stacyjnego przez prostą modlitwę święceń. Pod koniec X wieku pod wpływem liturgii gallikańskiej rytuał święceń lektoratu uległ roz­budowie. Biskup udzielał tych święceń przez wręczenie lekcjonarza, a w modlitwie towarzyszącej tej ceremonii prosił, aby lektorzy przez ustawiczne czytanie stali się zdatnymi do wykonywania swego powołania i stosownie do napomnienia Bożego tak kształto­wali swoje życie, aby byli błogosławieństwem dla Kościoła1. We­dług dzisiejszego rytuału wprowadzenie w posługę lektora odbywa się przez wręczenie Biblii ze słowami; „Przyjmij księgę Pisma świę­tego i wiernie przekazuj słowo Boże, aby coraz mocniej działało w sercach ludzkich”. Słowa te wskazują na samą istotę funkcji lek­tora.

Podstawę czytania Pisma świętego w liturgii widziano zawsze w tym, że Chrystus Pan, który jest właściwym liturgiem i ofiaruje siebie Ojcu niebieskiemu przez ręce kapłanów, pragnie także przez słowa Pisma świętego mówić do swojego ludu świętego jako Na­uczyciel, by go przygotować do misterium wiary. Podkreślił to So­bór Watykański II, mówiąc, że kiedy w kościele czyta się Pismo święte, wtedy sam Bóg przemawia do swojego ludu, a Chrystus w dalszym ciągu głosi swoją Ewangelię (KL 7.33.52).

Ogólne wprowadzenie do Mszału rzymskiego na temat funkcji lektora mówi, że „ustanowiony jest do wykonywania czytań z Pi­sma świętego, z wyjątkiem Ewangelii. Może on podawać intencje modlitwy powszechnej, a gdy nie ma psalmisty, może także wyko­nać psalm między czytaniami. Lektor ma własną funkcję w czasie sprawowania Eucharystii i powinien ją spełniać osobiście, choćby byli obecni duchowni wyższych stopni” (nr 66).

Gdy nie ma diakona, wtedy lektor w czasie procesji na wejście może nieść księgę Ewangelii. Po przyjściu do prezbiterium składa księgę na ołtarzu i zajmuje miejsce wśród ministrantów. Czytania Pisma świętego poprzedzające Ewangelię lektor wykonuje na am­bonie. Tam również może on wykonać psalm między czytania­mi, gdy nie ma psalmisty. Lektor może również wykonać antyfonę na wejście i na Komunię, gdy nie ma odpowiedniego śpiewu wiernych, ani też nie recytuje się antyfon podanych w mszale (OWMR. 148-152).

źródło: ks. Sinka T. CM, Podział funkcji w zgromadzeniu liturgicznym, pod red. Bpa Wacława Świerzawskiego, Zawichost – Kraków – Sandomierz 2012, str. 222-223


1 L. Eisenhofer, J. Lechner, dz. cyt., s. 218, 310-312; T. Pawlicki, Lektor, w: Wprowadzenie do liturgii, praca zbiorowa, s. 161-163.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.